HTTP/1.1 200 OK Date: Fri, 03 Sep 2010 13:05:52 GMT Server: Apache/2.2.9 (Debian) DAV/2 PHP/5.2.6-1+lenny8 with Suhosin-Patch mod_ssl/2.2.9 OpenSSL/0.9.8g X-Powered-By: PHP/5.2.6-1+lenny8 Transfer-Encoding: chunked Content-Type: text/html HTTP/1.1 200 OK Server: nginx/0.7.65 Date: Fri, 03 Sep 2010 12:35:19 GMT Content-Type: text/html; charset=windows-1254 Transfer-Encoding: chunked Connection: keep-alive Content-Language: tr Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Fars Dili ve <a href="/Edebiyatý Anabilim Dalý/" class=u>Edebiyatý Anabilim Dalý</a> öðretim üyesi Prof <a href="/Dr/" class=u>Dr</a>. <a href="/Nimet Yýldýrým/" class=u>Nimet Yýldýrým</a>`ýn <a href="/Fars Mitolojisi Sözlüðü/" class=u>Fars Mitolojisi Sözlüðü</a> isimli çalýþmasý <a href="/Kabalcý Yayýnlarý/" class=u>Kabalcý Yayýnlarý</a> arasýndan çýktý. Yýldýrým`la mitolojiyi ve Hint`ten <a href="/Endülüs/" class=u>Endülüs</a>`e kadar <a href="/Ýslam/" class=u>Ýslam</a> baþta olmak üzere diðer semavi dinlerin kültürlerini de içeren çalýþmasýný konuþtuk.Hocam, <a href="/Yves Bonnefoy/" class=u>Yves Bonnefoy</a>, `Antik Dünya ve Geleneksel Toplumlarda Dinler ve <a href="/Mitoloji Sözlüðü/" class=u>Mitoloji Sözlüðü</a>`nde, `din` ve `mitoloji` sözüklerini yanyana kullanmasýnýn nedenini açýklarken `Bütün insan topluluklarýnda mitik anlatýlarla dinsel uygulamalar sýký sýkýya birbirine baðlýdýr, bu yüzden de her yerde ya da hemen hemen her yerde dinler tarihçisi ya da araþtýrmacýsý ayný zamanda mitolojileri de inceler` belirlemesini yapar. Sizin öncelikle bir filolog olduðunuzu bilmekle birlikte `Fars Mitolojisi Sözlüðü`nüzde zaman zaman `Fars` tanýmlamasýný aþan ve Hint`ten Endülüs`e kadar Ýslam baþta olmak üzere diðer semavi dinlerin kültürlerini de içeren bir çalýþmayý gerçekleþtirdiðinizi görüyoruz. Mitoloji kavramýna nasýl bir anlam yüklediniz, ya da Fars Mitolojisi`ne nasýl yaklaþtýnýz ki sözlüðünüz bunca geniþ bir dini ve kültürel yelpazeyi de kuþattý?Mitoloji bir bakýma eski dünyada yaþamýþ insanlarýn, sosyal iliþkileri ve doða olaylarýný algýlayýþ tarzlarý ile dinsel inanýþlarýna bakýþ açýlarýnýn yorumlanmasýný konu alýr. Bir ulusa, bir dine ve bir uygarlýða ait mitleri ele alýr. Belirttiðiniz gibi mitoloji, `dinlerin kültürlerini de içerir`.Mitoloji `toplumun ilk ve manevî tarihi`dir. Mitleri yaþamak, gerçek anlamda `dinsel` bir yaþantýyý kapsar. Çünkü mit, sýradan, gündelik yaþamdan farklýlýk gösterir. Bu yaþantýnýn `dinselliði`, mitolojiye özgü, coþturucu, anlamlý olaylarýn yeniden gerçekleþme aþamasýna getirilmesi, doðaüstü varlýklarýn yaratýcý eylemlerine yeniden tanýk olunmasý olgusundan ileri gelir. Mitolojinin bir bakýma `mitlerin önemli ölçüde dinlerin sözlü þekilleri olmasýndan` hareketle Fars Mitolojisi Sözlüðü`nde dinsel kapsamý geniþ tutmaya çalýþtýk.Fars edebiyatýnýn temellerinden birini oluþturan dinsel inançlar, tarihin en eski devirlerinden baþlayarak, mitolojik dönemler, kahramanlýk çaðlarý, daha sonra ilk <a href="/Ýran/" class=u>Ýran</a> devleti Med Ýmparatorluðu`ndan, <a href="/Ýslam/" class=u>Ýslâm</a> öncesi son yönetim <a href="/Sasaniler/" class=u>Sasaniler</a>`in tarih sahnesinden çekilmelerine kadar <a href="/Ýranlilarin/" class=u>Ýranlýlarýn</a> egemen olduklarý bölgelerde geliþtirdikleri kültürler, gelenek ve görenekler, deðiþik dönemlerde inanmýþ olduklarý <a href="/Zerdüþt/" class=u>Zerdüþt</a> öncesi ve sonrasý birbirinden farklý dinler, bu dinleri eksen alarak oluþan dinsel kültürler, gelenek ve görenekler ve bütün bunlara baðlý olarak geliþen mitolojik anlatýlar geniþ bir alan üzerinde çalýþmamýzý gerektirdi.Bir mitolojik malzemenin ait olduðu ülke içinde bile çok farklý çeþitleriyle anlatýldýðý bilinen bir durumdur. Diðer taraftan <a href="/Babil/" class=u>Babil</a>`den ve özellikle <a href="/Hz/" class=u>Hz</a>. <a href="/Musa/" class=u>Musa</a>`dan itibaren <a href="/Ýsrailoðullarý/" class=u>Ýsrailoðullarý</a>`na mahsus bir çok mitolojinin Fars mitolojilerini, onun da Ýsrailoðullarý`nýn mitolojisini etkilediðini düþünürsek bunun çalýþmanýz sýrasýnda önemli bir güçlük oluþturduðuna hükmetmemiz gerekir. Bir tür samanlýkta iðne aramak diye özetleyebileceðimiz bu güçlüðün üstesinden nasýl geldiniz?Evet dediðiniz gibi gerçekten samanlýkta iðne aramak kadar geniþ araþtýrma gerektiren, bir o kadar da zor olan ve çok sabýr isteyen; deðiþik dillerde kaleme alýnmýþ birçok kaynaða eriþmeyi, onlardaki daðýnýk bilgileri bir araya toplamayý, sonra bütün bunlarý Türkçemize aktarmayý ve ardýndan da birtakým sonuçlara ulaþmayý zorunlu kýlan böylesine bir çalýþmayý yapmak yýllar istiyor. Birikim ve özveri istiyor.Bu tür edebiyat araþtýrmalarýnýn olmazsa olmazlarý arasýnda bilindiði gibi araþtýrma konusu milletlerin dilleri, dinleri, dinsel kaynaklarý ve kültürleri, mitolojileri... gibi konularda belli düzeyde bilgi birikimi, derinlikli uðraþ ve sabýr en baþta yer alýr. Ancak bütün bunlara eriþmemi, orta okul ve lise yýllarýnda içimde var olan yabancý dil, <a href="/Fransýzca/" class=u>Fransýzca</a> sevgisi, daha sonra özel <a href="/Arapça/" class=u>Arapça</a> öðrenimi almam, ardýndan fakülte yýllarýnda bu iki dilin yaný sýra yoðun <a href="/Farsça/" class=u>Farsça</a> ve Ýngilizceye öðrenimime bu dillere karþý ilgime borçluyum. Bütün bu gayretler söz konusu dillerde yazýlmýþ Fars mitolojisiyle ilgili kaynaklarý <a href="/Türkçe/" class=u>Türkçe</a>`ye aktarmam açýsýndan bana son derece yardýmcý oldu. Tabi bunlarýn yaný sýra en önemli destekçilerimden ve çalýþmanýn gereklerinden biri de Arapça, Farsça ve Ýngilizce kaynaklarý rahatlýkla kullanabilmektir. Gerçekte Ýslâm öncesi/Ýslam sonrasý Ýran tarihi, baþta Mazdeizm olmak üzere Ýran dinleri, mitolojisi ve edebiyatý konusunda belli düzeyde bilgi birikimi Kur`ân ve tefsir bilimleri, semavi dinler.... gibi konularda kapsamlý bilgiye sahip olmadan bu tür çalýþmalarý yapma imkaný yoktur. Bu açýdan kendimi þanslý kabul ediyorum. Böylece çalýþmanýn gerektirdiði þartlar, kaynaklar ve uygun ortam hazýr olunca sanýrým önemli ölçüde baþarýlý oldum. Aldýðým çok güzel tepkilerden de bunu anlýyorum.Esatir= history; mythos= anlatý / hikaye sözcüklerinden bakýlarak tarih yazýmýnda mitolojik malzemelerin bir temel oluþturduðu hep iddia edilegelmiþtir ama son tahlilde mitoloji de tarih de kendi baþlarýna bir disiplindir. Siz çalýþmanýz sýrasýnda mitolojik malzemelerin maruf tarihi bilgilerle uyumunu gözetmek gibi bir zorunluluk duydunuz mu?Mitolojik malzemelerin bilinen tarihi bilgilerle uyumu konusunda daha çok baþta Zerdüþt`ün kutsal kitabý Avesta, Avesta tefsirleri ve Þahnâme`de aktarýlan bilgilerle deðerlendirmeye çalýþtým. Gerçekte mitoloji ile tarih iç içedir. Örneðin tarih sonrasý çaðlara ait birer tarihsel gerçek olan <a href="/Makedonyalý Ýskender/" class=u>Makedonyalý Ýskender</a>, <a href="/Sultan Mahmûd/" class=u>Sultan Mahmûd</a>, <a href="/Þâh Abbâs/" class=u>Þâh Abbâs</a> ve Napolyon dilden dile dolaþan halk rivayetlerinde birer efsaneler çemberinin içerisinde kalmaktadýrlar. Tarih öncesi dönemlerde efsaneler ile tarihî gerçekleri birbirinden ayýrmak çok daha güçtür. Ancak efsanelerin tarih sonrasý dönemde de ortaya çýkýþlarýný kanýtlayan birtakým faktörler gözlenebilmektedir. Mitolojik efsaneler gerçekte gelenekler adý altýnda korunup sonraki nesillere aktarýlan birtakým zincirleme rivayetlerdir. Normal hikayelerden farklarý ise, baþta ilk aktarýcýlarý olmak üzere rivayet edenler tarafýndan doðru olduklarýnýn sanýlmasýdýr. Ýþte gerçekte efsaneleri birer sembol, hikaye ya da simge olmaktan çýkarýp da tarihî rivayetler kategorisine çeken incelik de burada merkezlenmektedir. Bu gerekçeyle de efsaneler, ilk dinler, dinî ibadetler ve kurallar, ayný zamanda da ulusal tarihlerle iliþki kurmakta, halk kesimlerinde yaygýn inançlarýn birtakým hurafeler ve efsanelere dayanmasý gerçeðinin yanýnda eski birtakým felsefi görüþlerin de mitolojik etki altýnda kalmasý, hatta efsaneleri temel almasý dolayýsýyla uluslarýn tarihleriyle efsanelerinin yer yer birbirine karýþmasýna ortam hazýrlarlar.Dünya medeniyetinin yapýlanmasýnda önemli ve temel rolleri bulunan eski dünyanýn Hint, Ýran ve <a href="/Yunan/" class=u>Yunan</a> milletlerinin gerçek ve doðal özellikler taþýyan kahramanlýk anlatýlarý, söz konusu milletlerin, daha hayatlarýnýn baþladýðý ilk çaðlarda ya da tarih öncesi dönemlerde tarih sahnesinde yer almýþ halklarýnýn geniþ hayal güçleriyle oluþturduklarý kültürel birikimleri içerisinde yer alan mitolojik deðerlerinden doðmuþ ve þekillenmiþtir. Aþamalý olarak ve geliþen olaylar sürecinde tarihî geliþmelerle de iç içe girmiþ, ilk zamanlar dilden dile sonraki kuþaklara aktarýlýrken daha sonra Þâhnâme, Ýlyad ve <a href="/Odessa/" class=u>Odessa</a> gibi ölümsüz yapýtlar ortaya çýkmýþtýr.Mitolojide ideal geliþmeler ve metafizik olaylarýn kahramanlarý, arzularýna ve ideal dünyalarýna gerçek hayatta eriþmeyi imkânsýz olarak algýladýklarýndan hayal gücünün de yardýmýyla gerçek dünya dýþýnda, olaðanüstü özellikler gibi metafizik konularý ve ideallerini fizik ötesi dünyada tasavvur ederler. Bu olaðanüstü arzularý gerçekleþtirmek için de `Sîmorð`, `Surûþ`, `cinler`, `büyü`, `büyücülük`... gibi fizik ötesi evrenin araçlarýný kullanýp onlardan yardým alýrlar. Hayal dünyalarýndaki serüvenleri gerçeklerle iliþkilendirip eriþilmesi çok daha kolay ve sýkýntýsýz hayal dünyasýnda arzularýna ulaþýr, orada ütopik, gizemli þehirler kurarlar. Tarih; gerçek olaylarýn yaþandýðý bir alan iken mitolojide; bir milletin gerçekleþmemiþ millî arzularýna, mutlaka gerçekleþmesi arzulanan ideallerine yer verilir. Bu açýdan mitoloji, gerçek dünyanýn kendilerini mutlu edemediði, ideallerine eriþtiremediði durumlarda insanlarýn kaybettiklerini hayallerinde aradýklarý anlatýmlara yer verir.Mitoloji sözlükleri, simgelerin özellikle de kutsal simgelerin bir tür þerhi, açýmlamasý olarak okunagelmiþtir. Siz mitoloji ve simge iliþkisini nasýl deðerlendiriyorsunuz?Ýlk olarak `Simgeler ve sembollerin mitlerin dili olduðu, çoðu zaman mitlerle iç içe olduðu` gerçeðini belirteyim. Simgelerin arkasýndaki gerçeklikler ve sembollerin dilleri iyi anlaþýldýðýnda mitlerin de etkin bir þekilde kavranacaðý göz ardý edilemez bir olgudur. Bu yüzden bazý mitoloji uzmanlarýnca simgebilim mitolojinin temel gereklerinden biri olarak kabul edilir. Bir bakýma simgeler, birtakým þifreleri de barýndýran semboller oluþum aþamasýndaki evrenin manzarasýný, aþamalarýný gösteren unsurlardýr. Mitik bir kýsým ögelerde de semboller ve þifreler birbirinden ayrýlamayacak derecede iç içedir.Çalýþmanýzýn adý `Fars Mitoloji Sözlüðü` olmasýna raðmen, ona büyük oranda etimolojik bir deðer de yüklemiþsiniz. Bu yanýyla sözlüðünüzü `köken bilgisi sözlüðü` olarak da okumak mümkün. Bu baðlamda mitoloji ve dil iliþkisine nasýl baktýðýnýzý öðrenebilir miyiz?Ýran dilleri en eski devirlerden günümüze birbirinden farklý dinler, kültürler ve geleneklerin etkisinde kalarak deðiþim ve geliþim aþamalarýndan geçmiþtir. Eldeki belgeler; alfabe, dilbilgisi kurallarý ve içerik bakýmýndan Ýran dillerini, `Eski Ýran Dilleri`, `Orta Ýran Dilleri` ve `Yeni Ýran Dilleri` gibi birbirinden farklý üç devreye ayýrma imkaný vermektedir. Bu süreçte birçok sözcük birçok etkenle zamanla deðiþim geçirmiþtir. Kelimeler, kavramlar, ifadeler farklý etkileþimlerle farklý þekiller almýþlardýr. Bu tarihsel gerçeði göz önünde bulundurarak kelimeler ve kavramlarýn zaman yolculuðundaki þekil ve anlam farklýlaþýmýný da izleyerek her kavramýn eski, orta ve yeni dildeki þekillerini ve bunlarýn anlamlarýyla neleri sembolize ettiklerini de vermeði son derece yararlý gördük.Bir baþka açýdan mitoloji; `bir milletin ya da bir toplumun ilk ve manevi tarihi`dir. Bu yüzden de o toplumun ya da milletin diliyle uyum içerisindedir. Bu kuramdan da dil ve mitoloji, birlikte ortak bir iþleve sahip olarak edebî metinler çerçevesinde çok uzak geçmiþlere ait gerçekleri ve o gerçekler etrafýnda oluþturulmuþ mitolojik deðerleri sonraki kuþaklara aktarýr. Mitolojik anlatýmlarda kullanýlan dil de sembolik ve alabildiðine gizemlidir.Ýranlýlarýn ýrkdaþlarý olan <a href="/Hintlilerin/" class=u>Hintlilerin</a> rivayetlerinde sözün büyüleyici bir etkisi vardýr. Söz bu gücüyle düþünceyi eyleme dönüþtürme özelliðine sahiptir. `Mantra` adý verilen bu büyülü güç, Vedalar`da ve Hint edebiyatýnda kutsanmakta, kutsal sözleri simgelemekte, söz ile büyü yapýlmasý da buradan kaynaklanmaktadýr. Bu yüzden `söz`, her þeydir. Yine Hint rivayetlerinde ilk insan örneði ve ayný zamanda Ýranlýlarýn ilk atalarý Keyûmers gibi özellikler taþýyan insan, her varlýðýn adýný söylemekte, insanlara öðretmekte, böylece ilk dili ortaya çýkarmaktadýr. Bu ilk ve son dil de bütün dillerin kaynaðýdýr. Hint rivayetlerine göre bu dilden ilk türeyen Sanskrit Dili`dir.13.05.2009<a href="/ÖMER LEKESÝZ/" class=u>ÖMER LEKESÝZ</a> 3316333879http://foto.gazetevatan.com/newpics/news/030920101427556728005.jpghttp://foto.gazetevatan.com/newpics/news/030920101427556728005.jpgHTTP/1.1 200 OK Date: Fri, 03 Sep 2010 13:05:52 GMT Server: Apache/2.2.9 (Debian) DAV/2 PHP/5.2.6-1+lenny8 with Suhosin-Patch mod_ssl/2.2.9 OpenSSL/0.9.8g X-Powered-By: PHP/5.2.6-1+lenny8 Transfer-Encoding: chunked Content-Type: text/html HTTP/1.1 200 OK Server: nginx/0.7.65 Date: Fri, 03 Sep 2010 12:35:19 GMT Content-Type: text/html; charset=windows-1254 Transfer-Encoding: chunked Connection: keep-alive Content-Language: tr <html> <head> <title>Tarih gerçektir mitoloji milli arzu</title> <meta http-equiv='Content-Type' content='text/html; charset=windows-1254'></meta> <link href=""/t/2/maincss-20100330-1.css" rel="stylesheet" type="text/css"></link> <script language="javascript" src="http://st2.tumgazeteler.com/t/2/flowplayer-3.1.4.min.js"></script> <script language="javascript" type="text/javascript">var Yuklendi=false;var AdminYuklendi=false;</script> <script language="javascript" src="/t/2/A99-20100518-1.js"></script> </head> <body bgcolor="#ffffff"> <script language="javascript" src="/wz_tooltip.js"></script> <textarea id="EkyData" rows="1" class="ddiv"> Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Fars Dili ve <a href="/Edebiyatý Anabilim Dalý/" class=u>Edebiyatý Anabilim Dalý</a> öðretim üyesi Prof <a href="/Dr/" class=u>Dr</a>. <a href="/Nimet Yýldýrým/" class=u>Nimet Yýldýrým</a>`ýn <a href="/Fars Mitolojisi Sözlüðü/" class=u>Fars Mitolojisi Sözlüðü</a> isimli çalýþmasý <a href="/Kabalcý Yayýnlarý/" class=u>Kabalcý Yayýnlarý</a> arasýndan çýktý. Yýldýrým`la mitolojiyi ve Hint`ten <a href="/Endülüs/" class=u>Endülüs</a>`e kadar <a href="/Ýslam/" class=u>Ýslam</a> baþta olmak üzere diðer semavi dinlerin kültürlerini de içeren çalýþmasýný konuþtuk.||Hocam, <a href="/Yves Bonnefoy/" class=u>Yves Bonnefoy</a>, `Antik Dünya ve Geleneksel Toplumlarda Dinler ve <a href="/Mitoloji Sözlüðü/" class=u>Mitoloji Sözlüðü</a>`nde, `din` ve `mitoloji` sözüklerini yanyana kullanmasýnýn nedenini açýklarken `Bütün insan topluluklarýnda mitik anlatýlarla dinsel uygulamalar sýký sýkýya birbirine baðlýdýr, bu yüzden de her yerde ya da hemen hemen her yerde dinler tarihçisi ya da araþtýrmacýsý ayný zamanda mitolojileri de inceler` belirlemesini yapar. Sizin öncelikle bir filolog olduðunuzu bilmekle birlikte `Fars Mitolojisi Sözlüðü`nüzde zaman zaman `Fars` tanýmlamasýný aþan ve Hint`ten Endülüs`e kadar Ýslam baþta olmak üzere diðer semavi dinlerin kültürlerini de içeren bir çalýþmayý gerçekleþtirdiðinizi görüyoruz. Mitoloji kavramýna nasýl bir anlam yüklediniz, ya da Fars Mitolojisi`ne nasýl yaklaþtýnýz ki sözlüðünüz bunca geniþ bir dini ve kültürel yelpazeyi de kuþattý?||Mitoloji bir bakýma eski dünyada yaþamýþ insanlarýn, sosyal iliþkileri ve doða olaylarýný algýlayýþ tarzlarý ile dinsel inanýþlarýna bakýþ açýlarýnýn yorumlanmasýný konu alýr. Bir ulusa, bir dine ve bir uygarlýða ait mitleri ele alýr. Belirttiðiniz gibi mitoloji, `dinlerin kültürlerini de içerir`.||Mitoloji `toplumun ilk ve manevî tarihi`dir. Mitleri yaþamak, gerçek anlamda `dinsel` bir yaþantýyý kapsar. Çünkü mit, sýradan, gündelik yaþamdan farklýlýk gösterir. Bu yaþantýnýn `dinselliði`, mitolojiye özgü, coþturucu, anlamlý olaylarýn yeniden gerçekleþme aþamasýna getirilmesi, doðaüstü varlýklarýn yaratýcý eylemlerine yeniden tanýk olunmasý olgusundan ileri gelir. Mitolojinin bir bakýma `mitlerin önemli ölçüde dinlerin sözlü þekilleri olmasýndan` hareketle Fars Mitolojisi Sözlüðü`nde dinsel kapsamý geniþ tutmaya çalýþtýk.||Fars edebiyatýnýn temellerinden birini oluþturan dinsel inançlar, tarihin en eski devirlerinden baþlayarak, mitolojik dönemler, kahramanlýk çaðlarý, daha sonra ilk <a href="/Ýran/" class=u>Ýran</a> devleti Med Ýmparatorluðu`ndan, <a href="/Ýslam/" class=u>Ýslâm</a> öncesi son yönetim <a href="/Sasaniler/" class=u>Sasaniler</a>`in tarih sahnesinden çekilmelerine kadar <a href="/Ýranlilarin/" class=u>Ýranlýlarýn</a> egemen olduklarý bölgelerde geliþtirdikleri kültürler, gelenek ve görenekler, deðiþik dönemlerde inanmýþ olduklarý <a href="/Zerdüþt/" class=u>Zerdüþt</a> öncesi ve sonrasý birbirinden farklý dinler, bu dinleri eksen alarak oluþan dinsel kültürler, gelenek ve görenekler ve bütün bunlara baðlý olarak geliþen mitolojik anlatýlar geniþ bir alan üzerinde çalýþmamýzý gerektirdi.||Bir mitolojik malzemenin ait olduðu ülke içinde bile çok farklý çeþitleriyle anlatýldýðý bilinen bir durumdur. Diðer taraftan <a href="/Babil/" class=u>Babil</a>`den ve özellikle <a href="/Hz/" class=u>Hz</a>. <a href="/Musa/" class=u>Musa</a>`dan itibaren <a href="/Ýsrailoðullarý/" class=u>Ýsrailoðullarý</a>`na mahsus bir çok mitolojinin Fars mitolojilerini, onun da Ýsrailoðullarý`nýn mitolojisini etkilediðini düþünürsek bunun çalýþmanýz sýrasýnda önemli bir güçlük oluþturduðuna hükmetmemiz gerekir. Bir tür samanlýkta iðne aramak diye özetleyebileceðimiz bu güçlüðün üstesinden nasýl geldiniz?||Evet dediðiniz gibi gerçekten samanlýkta iðne aramak kadar geniþ araþtýrma gerektiren, bir o kadar da zor olan ve çok sabýr isteyen; deðiþik dillerde kaleme alýnmýþ birçok kaynaða eriþmeyi, onlardaki daðýnýk bilgileri bir araya toplamayý, sonra bütün bunlarý Türkçemize aktarmayý ve ardýndan da birtakým sonuçlara ulaþmayý zorunlu kýlan böylesine bir çalýþmayý yapmak yýllar istiyor. Birikim ve özveri istiyor.||Bu tür edebiyat araþtýrmalarýnýn olmazsa olmazlarý arasýnda bilindiði gibi araþtýrma konusu milletlerin dilleri, dinleri, dinsel kaynaklarý ve kültürleri, mitolojileri... gibi konularda belli düzeyde bilgi birikimi, derinlikli uðraþ ve sabýr en baþta yer alýr. Ancak bütün bunlara eriþmemi, orta okul ve lise yýllarýnda içimde var olan yabancý dil, <a href="/Fransýzca/" class=u>Fransýzca</a> sevgisi, daha sonra özel <a href="/Arapça/" class=u>Arapça</a> öðrenimi almam, ardýndan fakülte yýllarýnda bu iki dilin yaný sýra yoðun <a href="/Farsça/" class=u>Farsça</a> ve Ýngilizceye öðrenimime bu dillere karþý ilgime borçluyum. Bütün bu gayretler söz konusu dillerde yazýlmýþ Fars mitolojisiyle ilgili kaynaklarý <a href="/Türkçe/" class=u>Türkçe</a>`ye aktarmam açýsýndan bana son derece yardýmcý oldu. Tabi bunlarýn yaný sýra en önemli destekçilerimden ve çalýþmanýn gereklerinden biri de Arapça, Farsça ve Ýngilizce kaynaklarý rahatlýkla kullanabilmektir. Gerçekte Ýslâm öncesi/Ýslam sonrasý Ýran tarihi, baþta Mazdeizm olmak üzere Ýran dinleri, mitolojisi ve edebiyatý konusunda belli düzeyde bilgi birikimi Kur`ân ve tefsir bilimleri, semavi dinler.... gibi konularda kapsamlý bilgiye sahip olmadan bu tür çalýþmalarý yapma imkaný yoktur. Bu açýdan kendimi þanslý kabul ediyorum. Böylece çalýþmanýn gerektirdiði þartlar, kaynaklar ve uygun ortam hazýr olunca sanýrým önemli ölçüde baþarýlý oldum. Aldýðým çok güzel tepkilerden de bunu anlýyorum.||Esatir= history; mythos= anlatý / hikaye sözcüklerinden bakýlarak tarih yazýmýnda mitolojik malzemelerin bir temel oluþturduðu hep iddia edilegelmiþtir ama son tahlilde mitoloji de tarih de kendi baþlarýna bir disiplindir. Siz çalýþmanýz sýrasýnda mitolojik malzemelerin maruf tarihi bilgilerle uyumunu gözetmek gibi bir zorunluluk duydunuz mu?||Mitolojik malzemelerin bilinen tarihi bilgilerle uyumu konusunda daha çok baþta Zerdüþt`ün kutsal kitabý Avesta, Avesta tefsirleri ve Þahnâme`de aktarýlan bilgilerle deðerlendirmeye çalýþtým. Gerçekte mitoloji ile tarih iç içedir. Örneðin tarih sonrasý çaðlara ait birer tarihsel gerçek olan <a href="/Makedonyalý Ýskender/" class=u>Makedonyalý Ýskender</a>, <a href="/Sultan Mahmûd/" class=u>Sultan Mahmûd</a>, <a href="/Þâh Abbâs/" class=u>Þâh Abbâs</a> ve Napolyon dilden dile dolaþan halk rivayetlerinde birer efsaneler çemberinin içerisinde kalmaktadýrlar. Tarih öncesi dönemlerde efsaneler ile tarihî gerçekleri birbirinden ayýrmak çok daha güçtür. Ancak efsanelerin tarih sonrasý dönemde de ortaya çýkýþlarýný kanýtlayan birtakým faktörler gözlenebilmektedir. Mitolojik efsaneler gerçekte gelenekler adý altýnda korunup sonraki nesillere aktarýlan birtakým zincirleme rivayetlerdir. Normal hikayelerden farklarý ise, baþta ilk aktarýcýlarý olmak üzere rivayet edenler tarafýndan doðru olduklarýnýn sanýlmasýdýr. Ýþte gerçekte efsaneleri birer sembol, hikaye ya da simge olmaktan çýkarýp da tarihî rivayetler kategorisine çeken incelik de burada merkezlenmektedir. Bu gerekçeyle de efsaneler, ilk dinler, dinî ibadetler ve kurallar, ayný zamanda da ulusal tarihlerle iliþki kurmakta, halk kesimlerinde yaygýn inançlarýn birtakým hurafeler ve efsanelere dayanmasý gerçeðinin yanýnda eski birtakým felsefi görüþlerin de mitolojik etki altýnda kalmasý, hatta efsaneleri temel almasý dolayýsýyla uluslarýn tarihleriyle efsanelerinin yer yer birbirine karýþmasýna ortam hazýrlarlar.||Dünya medeniyetinin yapýlanmasýnda önemli ve temel rolleri bulunan eski dünyanýn Hint, Ýran ve <a href="/Yunan/" class=u>Yunan</a> milletlerinin gerçek ve doðal özellikler taþýyan kahramanlýk anlatýlarý, söz konusu milletlerin, daha hayatlarýnýn baþladýðý ilk çaðlarda ya da tarih öncesi dönemlerde tarih sahnesinde yer almýþ halklarýnýn geniþ hayal güçleriyle oluþturduklarý kültürel birikimleri içerisinde yer alan mitolojik deðerlerinden doðmuþ ve þekillenmiþtir. Aþamalý olarak ve geliþen olaylar sürecinde tarihî geliþmelerle de iç içe girmiþ, ilk zamanlar dilden dile sonraki kuþaklara aktarýlýrken daha sonra Þâhnâme, Ýlyad ve <a href="/Odessa/" class=u>Odessa</a> gibi ölümsüz yapýtlar ortaya çýkmýþtýr.||Mitolojide ideal geliþmeler ve metafizik olaylarýn kahramanlarý, arzularýna ve ideal dünyalarýna gerçek hayatta eriþmeyi imkânsýz olarak algýladýklarýndan hayal gücünün de yardýmýyla gerçek dünya dýþýnda, olaðanüstü özellikler gibi metafizik konularý ve ideallerini fizik ötesi dünyada tasavvur ederler. Bu olaðanüstü arzularý gerçekleþtirmek için de `Sîmorð`, `Surûþ`, `cinler`, `büyü`, `büyücülük`... gibi fizik ötesi evrenin araçlarýný kullanýp onlardan yardým alýrlar. Hayal dünyalarýndaki serüvenleri gerçeklerle iliþkilendirip eriþilmesi çok daha kolay ve sýkýntýsýz hayal dünyasýnda arzularýna ulaþýr, orada ütopik, gizemli þehirler kurarlar. Tarih; gerçek olaylarýn yaþandýðý bir alan iken mitolojide; bir milletin gerçekleþmemiþ millî arzularýna, mutlaka gerçekleþmesi arzulanan ideallerine yer verilir. Bu açýdan mitoloji, gerçek dünyanýn kendilerini mutlu edemediði, ideallerine eriþtiremediði durumlarda insanlarýn kaybettiklerini hayallerinde aradýklarý anlatýmlara yer verir.||Mitoloji sözlükleri, simgelerin özellikle de kutsal simgelerin bir tür þerhi, açýmlamasý olarak okunagelmiþtir. Siz mitoloji ve simge iliþkisini nasýl deðerlendiriyorsunuz?||Ýlk olarak `Simgeler ve sembollerin mitlerin dili olduðu, çoðu zaman mitlerle iç içe olduðu` gerçeðini belirteyim. Simgelerin arkasýndaki gerçeklikler ve sembollerin dilleri iyi anlaþýldýðýnda mitlerin de etkin bir þekilde kavranacaðý göz ardý edilemez bir olgudur. Bu yüzden bazý mitoloji uzmanlarýnca simgebilim mitolojinin temel gereklerinden biri olarak kabul edilir. Bir bakýma simgeler, birtakým þifreleri de barýndýran semboller oluþum aþamasýndaki evrenin manzarasýný, aþamalarýný gösteren unsurlardýr. Mitik bir kýsým ögelerde de semboller ve þifreler birbirinden ayrýlamayacak derecede iç içedir.||Çalýþmanýzýn adý `Fars Mitoloji Sözlüðü` olmasýna raðmen, ona büyük oranda etimolojik bir deðer de yüklemiþsiniz. Bu yanýyla sözlüðünüzü `köken bilgisi sözlüðü` olarak da okumak mümkün. Bu baðlamda mitoloji ve dil iliþkisine nasýl baktýðýnýzý öðrenebilir miyiz?||Ýran dilleri en eski devirlerden günümüze birbirinden farklý dinler, kültürler ve geleneklerin etkisinde kalarak deðiþim ve geliþim aþamalarýndan geçmiþtir. Eldeki belgeler; alfabe, dilbilgisi kurallarý ve içerik bakýmýndan Ýran dillerini, `Eski Ýran Dilleri`, `Orta Ýran Dilleri` ve `Yeni Ýran Dilleri` gibi birbirinden farklý üç devreye ayýrma imkaný vermektedir. Bu süreçte birçok sözcük birçok etkenle zamanla deðiþim geçirmiþtir. Kelimeler, kavramlar, ifadeler farklý etkileþimlerle farklý þekiller almýþlardýr. Bu tarihsel gerçeði göz önünde bulundurarak kelimeler ve kavramlarýn zaman yolculuðundaki þekil ve anlam farklýlaþýmýný da izleyerek her kavramýn eski, orta ve yeni dildeki þekillerini ve bunlarýn anlamlarýyla neleri sembolize ettiklerini de vermeði son derece yararlý gördük.||Bir baþka açýdan mitoloji; `bir milletin ya da bir toplumun ilk ve manevi tarihi`dir. Bu yüzden de o toplumun ya da milletin diliyle uyum içerisindedir. Bu kuramdan da dil ve mitoloji, birlikte ortak bir iþleve sahip olarak edebî metinler çerçevesinde çok uzak geçmiþlere ait gerçekleri ve o gerçekler etrafýnda oluþturulmuþ mitolojik deðerleri sonraki kuþaklara aktarýr. Mitolojik anlatýmlarda kullanýlan dil de sembolik ve alabildiðine gizemlidir.||Ýranlýlarýn ýrkdaþlarý olan <a href="/Hintlilerin/" class=u>Hintlilerin</a> rivayetlerinde sözün büyüleyici bir etkisi vardýr. Söz bu gücüyle düþünceyi eyleme dönüþtürme özelliðine sahiptir. `Mantra` adý verilen bu büyülü güç, Vedalar`da ve Hint edebiyatýnda kutsanmakta, kutsal sözleri simgelemekte, söz ile büyü yapýlmasý da buradan kaynaklanmaktadýr. Bu yüzden `söz`, her þeydir. Yine Hint rivayetlerinde ilk insan örneði ve ayný zamanda Ýranlýlarýn ilk atalarý Keyûmers gibi özellikler taþýyan insan, her varlýðýn adýný söylemekte, insanlara öðretmekte, böylece ilk dili ortaya çýkarmaktadýr. Bu ilk ve son dil de bütün dillerin kaynaðýdýr. Hint rivayetlerine göre bu dilden ilk türeyen Sanskrit Dili`dir.||13.05.2009||<a href="/ÖMER LEKESÝZ/" class=u>ÖMER LEKESÝZ</a> 33|1|6333879|http://foto.gazetevatan.com/newpics/news/030920101427556728005.jpg|350|250|Öcalan: Boykot derinleþtirilmeli! |PKK elebaþýsý Abdullah Öcalan, avukatlarýyla görüþmesinde referandumda boykot fikrini desteklemenin yetmeyeceðini belirterek, boykotun aktifleþtirilmesi ve derinleþtirilmesi gerektiðini söyledi. '33|1|6333878|http://i.posta.com.tr/editor/HR670x248/3/9/2010/fft9mm331872.jpg|350|250|Kaçaklara `Banker Bilo` taktiði!|Daha iyi koþullarda yaþamak için yasa dýþý yollardan Avrupa ülkelerine gitmek isteyen kaçaklarý sýnýra getiren kiþiler, Türkiye topraklarýný geçmeden "Ýþte burasý Yunanistan" diyerek aldatýyor.'33|1|6333851|http://medya.zaman.com.tr/2010/09/03/mahkum.jpg|350|250|Mahkumlar da Pakistan`daki felakete duyarsýz kalmadý|Eskiþehir Müftüsü Ahmet Akýn, Eskiþehir Açýk Cezaevi`ndeki mahkumlarýn, sel felaketi yaþayan Pakistan`ýn yaralarýnýn sarýlmasýna katkýda bulunmak için aralarýnda topladýklarý 30 bin lirayý kendilerine ilettiðini söyledi. '33|1|6333826|http://medya.zaman.com.tr/2010/09/03/bebek.jpg|350|250|Emzirmeyen anneleri bekleyen tehlike |Bilim adamlarý, bebeklerini emzirmeyen annelerin tip 2 þeker hastalýðýna yakalanma riskine sahip olduklarýný belirlediler.'33|1|6333715|http://img5.mynet.com/ha5/yazi/yagmur.jpg|350|250|Pazar günü su baskýnlarýna dikkat!|Yarýndan itibaren yaðmur var. Cumartesi günü Ýstanbul`un Rumeli yakasýnda çok etkili olmasa da yaðmur bekleniyor. Ama asýl yaðýþ pazar günü geliyor.'33|1|6333562|http://i.milliyet.com.tr/568x337/2010/09/03/tanjevic-Yunan-tezgahina-gelmed--808722.Jpeg|350|250|Tanjeviç Yunan tezgahýna gelmedi!|Yunan oyuncularýn bilerek yenildiklerini düþünen Tanjeviç "Tiyatroya gerek yok" dedi.'33|1|6333554|http://image.haber7.com/haber/haber7/photos/2010/911420100713065438202.jpg|350|250|Üniversitelere internetten ücretsiz dil eðitimi|Ulaþtýrma Bakanlýðý ile YÖK`ün beraber yürüteceði çalýþma ile üniversite öðrencileri 7 gün 24 saat internet üzerinden ücretsiz dil eðitimi alabilecek.'33|1|6333553|http://www.bugun.com.tr/newsFiles/1/1/1/0/0/0/1/1/0/1/0/0/0/1/0/0/file/116361_manset.jpg|350|250|Yargýtay üyelerine büyük tepki|Yargýtay üyelerinin skandal ses kayýtlarýna tepkiler dinmek bilmiyor...'33|1|6333552|http://medya.zaman.com.tr/2010/09/03/ym_oy_k.jpg|350|250|Umrecilere referandum müjdesi |Umrede olan yaklaþýk 100 bin vatandaþýn dönüþünün referandum sonrasýna denk geldiðine dikkat çeken Dýþiþleri Bakaný Ahmet Davutoðlu, sorunu çözmek için THY ile irtibata geçtiklerini söyledi.'33|1|6333431|http://im.haberturk.com/2010/09/03/548538_htmansetyeni.jpg?1283504846|350|250|ABD Genelkurmay Baþkaný üs ve geçiþ izni için geliyor|Dýþiþleri Bakanlýðý, ABD`nin silahsýz malzeme geçiþ talebine olumlu bakýyor. '33|1|6333408|http://im.haberturk.com/2010/09/03/548581_htmansetyeni.jpg?1283504053|350|250|Devlete kimlerin borcu yok ki|Gelir Ýdaresi Baþkanlýðý`nýn açýkladýðý listeye göre birçok tanýnmýþ kiþi ve kuruluþ bulunuyor'33|1|6333350|http://medya.zaman.com.tr/2010/09/03/ym_havaalani_k.jpg|350|250|Atatürk Havalimaný`nda þarbon paniði |Delta Havayollarý ile dün Ýstanbul Atatürk Havalimaný`na getirilen kargodaki toz görevlilerde endiþeye neden oldu.'33|1|6333196|http://medya.zaman.com.tr/2010/09/03/ym_borsa_k.jpg|350|250|Borsa, tüm zamanlarýn rekorunu kýrdý |ÝMKB Bileþik Endeksi, yaklaþýk 1.5 aylýk aradan sonra 61.024,29 puanla tüm zamanlarýn seans içi rekorunu kýrarken, tarihinde ilk kez 61.000 puaný da görmüþ oldu.'33|1|6333192|http://medya.zaman.com.tr/2010/09/03/ym_futbolcu_k.jpg|350|250|Ýþte dünyanýn en iyi futbol takýmlarý |Uluslararasý Futbol Tarihi ve Ýstatistikleri Federasyonu`nun (IFFHS) aðustos ayý ``Dünyanýn En Ýyi Futbol Takýmlarý`` sýralamasýnda, Avrupa kupalarýnda baþarýsýz sonuçlar alan Türk takýmlarýnýn düþüþleri dikkati çekti.'33|1|6333058|http://media.ntvmsnbc.com/i/NTVMSNBC/Components/ArtAndPhoto-Fronts/SectionsThumbnails-TSM-Colorbox/_Cover/100903robcarlos.jpg|350|250|Ýnanýlmaz frikiðin þifresi çözüldü|Futbol dünyasý yýllardýr Roberto Carlos`un 1997`de Fransa`ya attýðý frikikte topun aldýðý kavisin sýrrýný merak ediyordu. Bilimadamlarý `fizik kurallarýný alt üst eden` golün þifresini çözdü.'33|1|6333043|http://img5.mynet.com/ha5/yazi/kpss-dersane.jpg|350|250|Skandal üstüne skandal!|YÖK`e gelen ihbar mektubu ortalýðý karýþtýrdý, ÖSYM Soru Hazýrlama Komisyonu üyesi Gönül T`nin dershane sahibi olduðu belirlendi. Gönül T`nin eþi de ÖSYM`de daire baþkaný.'33|1|6333042|http://www.bugun.com.tr/newsFiles/1/1/1/0/0/0/1/1/0/0/1/1/0/1/1/1/file/116334_manset.jpg|350|250|Demirel oyunun rengini açýkladý!|9. Cumhurbaþkaný Demirel, 12 Eylül`deki referandumda hangi yönde oy kullanacaðýný açýkladý.'33|1|6332973|http://image.haber7.com/haber/haber7/photos/2010/822220100825122419930.jpg|350|250|Toprak altýnda yaþama rekorunu kýrdýlar|Madencilere ulaþma çabasý sürerken, yetkililer, yakýnlarýyla baðlantý kuran ailelerden topraðýn 700 metre altýnda kalan madencileri sýkýntýya sokabilecek türden mesaj göndermemelerini istedi. '33|1|6332972|http://image.haber7.com/haber/haber7/photos/2010/434920100903075032562.jpg|350|250|Sinan`ýn þifresi çözüldü, caminin sýrrý açýða çýktý|Vakýflar Genel Müdürlüðü, 1999`da meydana gelen Marmara Depremi`nde çökme tehlikesi geçiren Edirnekapý Mihrimah Sultan Camisi`ni Mimar Sinan`ýn þifrelerini çözerek kurtardý.'33|1|6332971|http://img5.mynet.com/ha5/yazi/sir-yara.jpg|350|250|Gizemli "yara"nýn sýrrý çözülemiyor!|Mars`ýn yüzeyinde görüntülenen 370 kilometrelik kraterin gizemi çözülemiyor.'33|1|6332970|http://img5.mynet.com/ha5/yazi/aziz-adnan1_395.jpg|350|250| Polat depremi|Galatasaray Baþkaný, çirkin kampanyalardan söz etti, `Uzakdoðuda küçük kýzlarla beraber oluyormuþum. Adnan Sezgin`le de, Rusya`da alem yapmýþýz. Bunlarý kanýtlasýnlar` dedi'33|1|6332968|http://img5.mynet.com/ha5/yazi/kus-tehdit.jpg|350|250|Dünya virüs tehlikesiyle karþý karþýya|Dünya virüs tehlikesiyle karþý karþýya. Son 7 yýlda hayvandan insana geçen salgýn hastalýklarda artýþ var. Bunun nedeni ise küresel ýsýnma ve göç hayvanlarý.'33|1|6332967|http://img5.mynet.com/ha5/yazi/oruc-erken.jpg|350|250|Bu da oldu; bir il orucunu erken açtý|Belediyenin imsakiyesindeki yanlýþlýk bir bir þehrin tamamýnda orucu sakata soktu. Ýþte o ilginç imsakiye hatasý;'33|1|6332966|http://img5.mynet.com/ha5/yazi/erdo-gundemm.jpg|350|250|Baþbakan`a göre hayýr çýkarsa ne olur?|Baþbakan Erdoðan referandumda evet çýkacaðýndan emin, ancak hayýr çýkmasý durumunda yaþanacak durumdan endiþe duyuyor. 33|0|6330000|http://www.bugun.com.tr/newsFiles/1/1/1/0/0/0/1/0/1/0/1/1/1/1/1/1/file/116094_manset.jpg|350|250|TSK`dan dinleme açýklamasý|'33|0|6326512|http://www.bugun.com.tr/newsFiles/1/1/1/0/0/0/1/0/0/0/1/0/1/0/1/1/file/115798.jpg|240|160|Sýrlarýmýz Ýsrail`in elinde mi?|'34|0|6319720|http://www.bugun.com.tr/newsFiles/1/1/1/0/0/0/0/1/0/1/0/1/0/0/1/1/file/115367.jpg|240|160|Herkes 9 ay askerlik yapacak| 45659|15:09|4|1|Pakistan`daki intihar saldýrýsý|Pakistan`ýn güneybatýsýndaki Ketta kentinde düzenlenen intihar saldýrýsýnda ölenlerin sayýsý 28`e yaralýlarýn sayýsý ise 80`e yükseldi.|9'45658|15:04|4|1|Asil Nadir`e elektronik kelepçe|Ýngilterede çýkartýldýðý mahkeme tarafýndan tutuksuz olarak yargýlanmak üzere serbest býrakýlan Asil Nadir`e elektronik kelepçe takýlacak.|2'45657|14:34|4|1|Rusya`daki orman yangýnlarý|Rusya`nýn Volgagrad bölgesinde 25`ten fazla yerleþim yerinin bulunduðu ormanlýk alanda meydana gelen yangýnlarda ölü sayýsý 6`ya yükseldi.|50'45656|14:26|4|1|Dýþiþlerinden destek sinyali|Dýþiþleri Bakanlýðý, ABD`nin Irak`tan çekilirken silahsýz malzemenin Türkiye`den geçmesine ilke olarak olumlu yaklaþtýðýný açýkladý.|22'45655|14:09|5|1|Fenerbahçe yarýn Sivas`ta|Sivasspor ile Fenerbahçe yarýn Sivas 4 Eylül Stadý`nda saat 20.00`da 11. Cumhuriyet Kupasý`nda yapacaklarý maçla birlikte 15. kez karþýlaþacak.|2'45654|14:04|3|1|Bakan Ergin de silivriden rahatsýz|Ergin, tutukluluk sürelerinin uzamasýndan rahatsýz olduklarýný belirterek, `Silivri`deki dosyalarýn uzamasý bizi rahatsýz eder` dedi.|4'45653|14:04|4|1|2 yaþýnda sigarayý býraktý|Endonezya`da 2 yaþýndaki sigara tiryakisi olan ve günde 2 paket sigara içen erkek çocuk, psikolog yardýmýyla kötü alýþkanlýðýndan vazgeçti.|0'45652|14:04|4|1|Ýran`dan Ýsrail`e misilleme tehdidi|Ýran Genelkurmay Baþkaný Hasan Firuzabadi, Ýran`ýn nükleer tesislerini vurmasý durumunda Ýsrail`e misilleme tehdidinde bulundu.|0'45651|14:26|5|1|Ulaþýma bayram indirimi|Ýstanbul`da ÝETT otobüsleri, metrobüs, metro, tramvay ve füniküler ile ÝDO vapurlarý Ramazan Bayramýnda yüzde 50 indirimli hizmet verecek.|6'45650|13:54|1|1|Borsa düþüþle açýldý|Borsa 2. seansta, önceki kapanýþa göre 63,06 puan düþerek 60.819,19 puandan açýldý. Hisse senetleri, ortalama yüzde 0,10 oranýnda deðer yitirdi.|28 6001392|Referandum sonucu %63-%37'6236203|TRT`den reytinglerde MOSSAD vurgusu'6154339|Çok ilginç geliþmeler olacak'6124776|Baþbakan görüntüleri kaldýrtmaya çalýþtý'6011527|DURDURUN BU BANKA REZALETÝNÝ'5816342|Reytinglerde Mossad parmaðý'5415680|Soner Yalçýn sünnetçi deðil fabrikatördür