Yargıtay 2. Hukuk Dairesinden:

Esas No : 2007/16489

Karar No : 2009/1114

İncelenen Kararın :

Mahkemesi :İstanbul 3. Sulh Hukuk Mahkemesi

Tarihi : 20/10/2006

Numarası : Esas No: 2006/1367 Karar No: 2006/1062

Davacı : İstanbul Valiliği İl Dernekler Müdürlüğü

Davalı : Ortaköy ve Çevresi Turizm İşletmeleri Derneği

Dava Türü : Derneğin Kendiliğinden Dağıldığının Tespiti

Temyiz Eden : Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hükmün kanun yararına bozulması Adalet Bakanlığının yazısı üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından istenilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, Türk Medeni Kanununun 87. maddesi hükmü gereğince derneğin kendiliğinden sona erdiğinin tespiti davasıdır.

Dosyanın incelenmesinden, İstanbul Valiliği İl Dernekler Müdürlüğünün talep yazısı üzerine, anılan mahkemece esasa kaydedilen davanın, dosya üzerinden yapılan inceleme ile sonuçlandırıldığı görülmüştür.

5253 sayılı Dernekler Kanununun 18/1. maddesinde "bu kanunla ilgili olarak hukuk mahkemelerinde bakılacak davalarda basit yargılama usulü uygulanır." denilmektedir.

Dernekler Kanununun 36. maddesinin son cümlesinde ise, sözü edilen kanunda hüküm bulunmayan hallerde 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun hükümlerinin uygulanacağı öngörülmüştür.

Sözü edilen yasal düzenlemeler gereğince, Dernekler Kanunu ile ilgili hukuk davalarında duruşma açılması ve basit yargılama usulüne göre yargılama yapılarak davanın sonuçlandırılması gerekmektedir. Davanın dosya üzerinde yapılan inceleme ile karara bağlanması konusunda mahkemeye takdir hakkı tanınmamıştır.

Ayrıca, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 73. maddesinde kanunun gösterdiği istisnalar haricinde her iki tarafı istima veyahut iddia ve müdafaalarını beyan etmeleri için kanuni şekillere tevkifan davet etmedikçe hükmünü veremeyeceği kabul edilmiştir.

Mahkemece, duruşma açılması; iddia ve savunmalarını bildirmeleri için taraflara davetiye çıkartılması, göstermeleri halinde delillerinin de toplanılması suretiyle sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken davanın duruşma açılmaksızın dosya üzerinden görülerek sonuçlandırılması usul ve yasaya aykırıdır.

SONUÇ: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 427/6. maddesine dayalı kanun yararına bozma isteğinin açıklanan sebeple kabulü ile hükmün sonuca etkili olmamak üzere BOZULMASINA, oybirliğiyle karar verildi. 2/2/2009

-- • --

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinden:

Esas No : 2007/16487

Karar No : 2009/1771

İncelenen Kararın :

Mahkemesi :Kozaklı Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

Tarihi : 15.3.2007

Numarası : Esas No: 2007/13 Karar No: 2007/26

Davacı : Mehmet Uzel (Küçük Demet Uzel'e Velayeten)

Dahili Davacı : Firdes Uzel

Davalı : Hasımsız

Dava Türü : Evlenmeye İzin

Temyiz Eden : Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hükmün kanun yararına bozulması Adalet Bakanlığının yazısı üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından istenilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Davacı Mehmet Uzel'in 15.01.2007 tarihinde hasımsız olarak açtığı davada, velayeti altında bulunan kızı Demet'in evlenmesine izin verilmesini istediği, adı geçen küçüğün annesinin davaya katılımının sağlandığı, mahkemece davanın kabulüne karar verildiği ve hükmün temyiz edilmeksizin kesinleştiği anlaşılmıştır.

4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 124/2. maddesi ile "ancak, hakim olağanüstü durumlarda ve pek önemli bir sebeple onaltı yaşını doldurmuş olan erkek veya kadının evlenmesine izin verebilir. Olanak bulundukça karardan önce ana ve baba veya vasi dinlenir" hükmü getirilmiştir.

Evlenmesine izin verilmesi istenilen 10.08.1991 doğumlu Demet Uzel'in, dava ve hüküm tarihinde onaltı yaşını doldurmadığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece, yasal şartın oluşmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken Türk Medeni Kanununun 124/2. maddesi hükmüne aykırı olarak evlenmeye izin verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

SONUÇ: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 427/6. maddesine dayalı kanun yararına bozma isteğinin açıklanan sebeple kabulü ile hükmün sonuca etkili olmamak üzere BOZULMASINA, oybirliğiyle karar verildi. 9.2.2009