|
ÝMAR KANUNU ÝLE BAYINDIRLIK VE ÝSKAN BAKANLIÐININ TEÞKÝLAT
VE GÖREVLERÝ HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMEDE
DEÐÝÞÝKLÝK YAPILMASINA DAÝR KANUN
Kanun No.
5940
Kabul Tarihi: 9/12/2009
MADDE 1 –3/5/1985 tarihli ve 3194 sayýlý Ýmar Kanununun 28 inci maddesi baþlýðý ile birlikte aþaðýdaki þekilde deðiþtirilmiþtir.
“Müelliflik, fenni mesuliyet, þantiye þefliði, yapý müteahhitliði ve kayýtlar:
MADDE 28- Bu Kanun kapsamýndaki mimarlýk, mühendislik ve planlama hizmetine iliþkin harita, plan, etüt, proje ve eklerinin düzenlenmesi ve bunlarýn yerine getirilmesinin; uygulamada
bulunulacak alanýn, yerleþme merkezinin ve yapýnýn sýnýfýna, özelliðine ve büyüklük derecesine göre, uzmanlýk alanlarýna uygun olarak 38 inci maddede belirtilen meslek mensuplarýna yaptýrýlmasý
mecburidir. Müellifler ve uygulamada bulunan meslek mensuplarý, iþlerini bu Kanuna ve ilgili diðer mevzuata uygun olarak gerçekleþtirmekten sorumludur.
Yapýda inþaat ve tesisat iþleri ile kullanýlan malzemelerin kamu adýna denetimine iliþkin fenni mesuliyet, ruhsat eki etüt ve projelerin gerektirdiði uzmanlýðý haiz meslek mensuplarý
tarafýndan ayrý ayrý üstlenilmek zorundadýr. Fenni mesul mimar ve mühendisler uzmanlýk alanlarýna göre; yapýnýn, tesisatý ve malzemeleri ile birlikte, bu Kanuna, ilgili diðer mevzuata, uygulama imar
planýna, ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere, standartlara ve teknik þartnamelere uygun olarak inþa edilmesini denetlemekle görevlidir. Yapý sahibine ve idareye karþý sorumlu olan fenni mesuller,
uzmanlýk alanýna uygun olarak yapýda yetki belgesi olmayan usta çalýþtýrýlmasý veya þantiye þefi bulundurulmaksýzýn yapým iþinin sürdürülmesi veya yapýnýn mevzuata aykýrý yapýlmasý veya istifalarý
halinde, bu durumlarý altý iþ günü içinde ilgili idareye yazýlý olarak bildirmek zorundadýr. Aksi takdirde, fenni mesuller kanuni mesuliyetten kurtulamaz. Bildirim üzerine, en geç üç iþ günü içinde
32 nci maddeye göre iþlem yapýlýr.
Fenni mesulün istifasý veya ölümü halinde, baþka bir meslek mensubu fenni mesuliyeti üstlenmedikçe yapýnýn devamýna izin verilmez. Fenni mesulün istifasý halinde, istifa tarihinden önce
yapýlan iþlere dair sorumluluðu devam eder. Yeni atanan fenni mesul, daha önce yapýlan iþlerin denetlenmesinden ve eksiklik ve hata var ise giderilmesini saðlamaktan ve bildirimde bulunmaktan da
sorumludur. Tespit edilen bu eksiklik ve hatalar giderilmedikçe inþaatýn devamýna izin verilmez.
Fenni mesuller, Bakanlýk tarafýndan çýkarýlan yönetmelikte belirlenen sýnýf, özellik ve büyüklüðe sahip bulunan yapýlarýn denetimi faaliyetine yardýmcý olmak üzere, 38 inci maddeye göre
uygun nitelikte ve sayýda fen adamý istihdam etmek mecburiyetindedir.
Fenni mesuller, uzmanlýk alanlarýna göre yapým iþlerinin denetimine iliþkin ayrýntýlý bütün belgeler ile mimarlýk ve mühendislik hizmetleri raporunu idareye vermek ve yapý kullanma izin
belgesini imzalamak mecburiyetindedir. Yapýya iliþkin bilgiler, ilgili idarece, etüt ve proje müelliflerinin, fenni mesullerin, yapý müteahhitlerinin ve þantiye þefi mimar veya mühendisin üyesi
bulunduðu meslek odasýna, üyelik kayýtlarýna iþlenmek üzere bildirilir.
Fenni mesuller, mesuliyet üstlendikleri yapý ile alakalý olarak yapý müteahhitliði, þantiye þefliði, taþeronluk ve malzeme satýcýlýðý yapamaz. Yapý sahibi, yapýsýnýn fenni mesuliyetini
üstlenemez.
27 nci madde kapsamýndaki yapýlar ile entegre tesis niteliðinde olmayan ruhsata tabi tarým ve hayvancýlýk yapýlarýna ait 22 nci maddede yer alan etüt ve projeler, il özel idarelerince veya
Bakanlýðýn taþra teþkilatýnca hazýrlanabilir. Bu tarým ve hayvancýlýk yapýlarýna dair fenni mesuliyet, il özel idaresinin veya Bakanlýðýn taþra teþkilatýnýn mimar ve mühendisleri tarafýndan
üstlenilebilir.
Yapý müteahhidi ve þantiye þefi; yapýyý, tesisatý ve malzemeleriyle birlikte bu Kanuna, ilgili diðer mevzuata, uygulama imar planýna, ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere, standartlara ve
teknik þartnamelere uygun olarak inþa etmek, neden olduðu mevzuata aykýrýlýðý gidermek mecburiyetindedir. Yapý müteahhidi ve þantiye þefi, ilgili fenni mesullerin denetimi olmaksýzýn inþaat ve
tesisatlarýna iliþkin yapým iþlerini sürdüremez, inþaat ve tesisat iþlerinde yetki belgesi olmayan usta çalýþtýramaz.
Bakanlýktan veya Bakanlýkça yetkilendirilmiþ idareden yetki belgesi almaksýzýn, inþaat ve tesisat dahil yapým iþlerinin müteahhitliði üstlenilemez. Yetki belgeleri geçici veya daimi olarak
düzenlenebilir. Gerçek kiþilere ve özel hukuk tüzel kiþilerine yapý inþa eden müteahhitlerin kayýtlarý, her yapý için ayrý ayrý tutulur. Bu kayýtlarýn birer nüshasý, ilgili yapý müteahhidinin yetki
belgelendirmesi iþlemlerinde deðerlendirilmek üzere Bakanlýða gönderilir. Müteahhitlere yetki belgesi verilmesi iþlemleri, bu kayýtlar da deðerlendirilerek Bakanlýkça yürütülür.
Fenni mesullerce denetime iliþkin mimarlýk ve mühendislik raporlarý hazýrlanan, yapý sahibi, fenni mesuller ve ilgili idare elemanlarýnýn birlikte düzenlediði tespit tutanaðý ile
tamamlandýðý belirlenen, ancak, yapý müteahhidinin yapým iþlerinden doðan vergi ve sigorta primi borçlarýnýn ve diðer sorumluluklarýnýn gereðinin yerine getirilmemesi sebebiyle yapý kullanma izin
belgesi verilmesi iþlemleri tamamlanamayan yapýlar için, yapýnýn müteahhidi olmayan yapý sahibinin talebi üzerine, ilgili idarece durum tespit edilerek yapý kullanma izin belgesi verilir. Bu belgenin
bir örneði, ilgili kurumlara ve ilgililerin kayýtlarýna iþlenmek ve deðerlendirilmek üzere ilgili meslek odalarýna ve Bakanlýða gönderilir.
Yapý sahibi, ruhsat süresi dolmamýþ olan bir yapýnýn etüt ve proje müellifliði, yapý müteahhitliði ve þantiye þefliði görevlerinden herhangi birini üstlenmemiþ ise bütün sorumluluk,
ilgisine göre etüt ve proje müelliflerine, yapý müteahhidine, þantiye þefine ve ilgili fenni mesullere aittir.”
MADDE 2 –3194 sayýlý Kanunun 42 nci maddesi baþlýðý ile birlikte aþaðýdaki þekilde deðiþtirilmiþtir.
“Ýdari müeyyideler:
MADDE 42- Bu maddede belirtilen ve imar mevzuatýna aykýrýlýk teþkil eden fiil ve hallerin tespit edildiði tarihten itibaren on iþ günü içinde ilgili idare encümenince sorumlular hakkýnda,
üstlenilen her bir sorumluluk için ayrý ayrý olarak bu maddede belirtilen idari müeyyideler uygulanýr.
Ruhsat alýnmaksýzýn veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatýna aykýrý olarak yapýlan yapýnýn sahibine, yapý müteahhidine veya aykýrýlýðý altý iþ günü içinde idareye
bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapýnýn mülkiyet durumuna, bulunduðu alanýn özelliðine, durumuna, niteliðine ve sýnýfýna, yerleþmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip
etmediðine ve aykýrýlýðýn büyüklüðüne göre, beþyüz Türk Lirasýndan az olmamak üzere, aþaðýdaki þekilde hesaplanan idari para cezalarý uygulanýr:
a) Bakanlýkça belirlenen yapý sýnýflarýna ve gruplarýna göre yapýnýn inþaat alaný üzerinden hesaplanmak üzere, mevzuata aykýrýlýðýn her bir metrekaresi için;
1) I. sýnýf A grubu yapýlara üç, B grubu yapýlara beþ Türk Lirasý,
2) II. sýnýf A grubu yapýlara sekiz, B grubu yapýlara onbir Türk Lirasý,
3) III. sýnýf A grubu yapýlara onsekiz, B grubu yapýlara yirmi Türk Lirasý,
4) IV. sýnýf A grubu yapýlara yirmiüç, B grubu yapýlara yirmibeþ, C grubu yapýlara otuzbir Türk Lirasý,
5) V. sýnýf A grubu yapýlara otuzsekiz, B grubu yapýlara kýrkaltý, C grubu yapýlara elliiki, D grubu yapýlara altmýþüç Türk Lirasý,
idari para cezasý verilir. Bu miktarlar her takvim yýlý baþýndan geçerli olmak üzere o yýl için 4/1/1961 tarihli ve 213 sayýlý Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri
uyarýnca tespit ve ilan edilen yeniden deðerleme oranýnda bir Türk Lirasýnýn küsuru da dikkate alýnmak suretiyle artýrýlarak uygulanýr.
b) Mevzuata aykýrýlýðý yapý inþaat alaný üzerinden hesaplanmasý mümkün olmayan, yapýnýn cephelerini ve diðer yapý elemanlarýný deðiþtiren veya yapý malzemesi için öngörülen gereklere aykýrý
bulunan uygulamalar için, Bakanlýkça yayýmlanan ve aykýrýlýða konu imalatýn tespiti tarihinde yürürlükte bulunan birim fiyat listesine göre ilgili idarece belirlenen bedelin % 20’si kadar idari
para cezasý verilir.
c) (a) ve (b) bentlerine göre cezalandýrmayý gerektiren aykýrýlýða konu yapý;
1) Hisseli parselde diðer maliklerin muvafakati alýnmaksýzýn yapýlmýþ ise cezanýn % 30’u,
2) Kamuya veya baþkasýna ait bir parselde yapýlmýþ ise cezanýn % 40’ý,
3) Uygulama imar planýnda veya parselasyon planýnda “Kamu Tesisi Alaný veya Umumî Hizmet Alaný” olarak belirlenmiþ bir alanda yapýlmýþ ise cezanýn % 60’ý,
4) Mevcut haliyle veya öngörülen bir afet tehlikesi karþýsýnda can ve mal emniyetini tehdit ediyor ise cezanýn % 100’ü,
5) Uygulama imar planý bulunan bir alanda yapýlmýþ ise cezanýn % 20’si,
6) Yapýlaþmaya yasaklanmýþ bir alanda yapýlmýþ ise cezanýn % 80’i,
7) Özel kanunlar ile belirlenmiþ özel imar rejimine tabi bir alanda yapýlmýþ ise cezanýn % 50’si,
8) Ruhsatsýz ise cezanýn % 180’i,
9) Ruhsatý hükümsüz hale gelmesine raðmen inþaatý sürdürülüyor ise cezanýn % 50’si,
10) Yapý kullanma izin belgesi alýnmýþ olmakla birlikte, ruhsat alýnmaksýzýn yeni inþaî faaliyete konu ise cezanýn % 100’ü,
11) Ýnþaî faaliyetleri tamamlanmýþ ve kullanýlmýyor ise cezanýn % 10’u,
12) Ýnþaî faaliyetleri tamamlanmýþ ve kullanýlýyor ise cezanýn % 20’si,
13) Çevre ve görüntü kirliliðine sebebiyet veriyor ise cezanýn % 20’si,
(a) ve (b) bentlerinde belirtilen þekilde tespit edilen para cezalarýnýn miktarýna göre ayrý ayrý hesap edilerek ilave olunur. Para cezalarýna konu olan alanýn hesaplanmasýnda, aykýrýlýktan
etkilenen alan dikkate alýnýr.
18, 28, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 40 ve 41 inci maddelerde belirtilen mükellefiyetleri yerine getirmeyen veya bu maddelere aykýrý davranan yapý veya parsel sahibine, harita, plan, etüt ve
proje müelliflerine, fenni mesullere, yapý müteahhidine ve þantiye þefine, ilgisine göre ayrý ayrý olmak üzere ikibin Türk Lirasý, bu fiillerin çevre ve saðlýk þartlarýna aykýrý olmasý halinde
dörtbin Türk Lirasý, can ve mal emniyetini tehdit etmesi halinde altýbin Türk Lirasý idari para cezasý verilir.
Yapýldýðý tarih itibarýyla plana ve mevzuata uygun olmakla beraber, mevcut haliyle veya öngörülen bir afet tehlikesi karþýsýnda can ve mal emniyetini tehdit ettiði veya edeceði ilgili idare
veya mahkeme kararý ile tespit olunan yapýlara, ilgili idarenin yazýlý ikazýna raðmen idarece tanýnan süre içinde takviyede bulunmayan veya bu yapýlarý 39 uncu madde uyarýnca yýkmayan yapý sahibine
onbin Türk Lirasý idari para cezasý verilir.
27 nci maddeye göre il özel idaresince belirlenmiþ köy yerleþme alaný sýnýrlarý içinde köyün nüfusuna kayýtlý olan ve köyde sürekli oturanlar tarafýndan, projeleri il özel idaresince
incelenerek fen, sanat ve saðlýk þartlarýna uygun olmasýna raðmen muhtarlýk izni olmaksýzýn konut ve zatî maksatlý tarým ve hayvancýlýk yapýsý inþa edilmesi halinde yapý sahibine üçyüz Türk Lirasý
idari para cezasý verilir. Bu yapýlardaki diðer aykýrýlýklar ve ruhsata tabi tarým ve hayvancýlýk maksatlý yapýlardaki aykýrýlýklar için verilecek olan idari para cezasý, üçyüz Türk Lirasýndan az
olmamak üzere, ikinci fýkraya göre hesaplanan toplam ceza miktarýnýn beþte biri olarak uygulanýr.
Yukarýdaki fýkralarda belirtilen fiil ve hallerin, yapýnýn inþa edilmesi süreci içinde tekrarý halinde, idari para cezalarý bir kat artýrýlarak uygulanýr.
Yukarýdaki fýkralar uyarýnca tahsil olunan idari para cezalarý, ayný fiil nedeniyle 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayýlý Türk Ceza Kanununun 184 üncü maddesine göre mahkûm olanlara faizsiz
olarak iade edilir.
Yapýnýn bu Kanuna, ilgili diðer mevzuata, plana, ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere uygun hale getirilmesi için idarenin yazýlý izni dahilinde yapýlan iþ ve iþlemler mühür bozma suçu
teþkil etmez.
Müelliflerin, fenni mesul mimar ve mühendislerin, yapý müteahhitlerinin, þantiye þefi mimar ve mühendislerin, imar mevzuatýna aykýrý fiillerinden dolayý verilen cezalarý ve haklarýndaki
kesinleþmiþ mahkeme kararlarý, kendi kayýtlarýna iþlenmek ve ilgili mevzuata göre cezai iþlem yapýlmak üzere, üyesi bulunduklarý meslek odasýna ve Bakanlýða ilgili idarece bildirilir. Bu kiþiler,
verilen ceza süresi içinde yeni bir iþ üstlenemez.
Yapý müteahhidinin yetki belgesi;
a) Yapým iþinin ruhsata ve ruhsat eki etüt ve projelere aykýrý olarak gerçekleþtirilmesi ve 32 nci maddeye göre verilen süre içinde aykýrýlýðýn giderilmemesi halinde beþ yýl,
b) Yapým iþinde ruhsat eki etüt ve projelere aykýrý olarak gerçekleþtirilen imalatýn can ve mal güvenliðini tehdit etmesi halinde on yýl,
c) Bakanlýkça olumsuz kayýt deðerlendirmesi yapýlan hallerde bir yýl,
süreyle Bakanlýkça iptal edilir. Yapý müteahhidinin, yapým iþlerinden doðan vergi ve sigorta primi borçlarýný ödememesi ve diðer sorumluluklarýný yerine getirmemesi hallerinde yetki belgesi
bir yýldan az olmamak üzere Bakanlýkça iptal edilir ve bunlara sorumluluklarýný yerine getirinceye kadar yeni yetki belgesi düzenlenmez. Yetki belgesi iptal edilen yapý müteahhidi yeni yetki belgesi
düzenleninceye kadar yeni iþ üstlenemez, ancak mevcut iþlerini tamamlar. Yetki belgeli yapý müteahhidi olmaksýzýn baþlanýlan yapýnýn ruhsatý iptal edilir ve yapý mühürlenir.”
MADDE 3 –3194 sayýlý Kanunun 44 üncü maddesinin (I) numaralý fýkrasýnýn (e) bendi aþaðýdaki þekilde deðiþtirilmiþtir.
“e) Her türlü inþaat ve tesisat dahil yapým iþlerine dair yapý müteahhitlerinin yetki belgelendirilmesi iþlemlerine; yapý müteahhitlerinin iþ gruplarýna, ihtisaslaþmalarýna ve
yüklenilecek iþin büyüklüðüne göre sýnýflandýrýlmasýna ve bunlarýn sahip olmalarý gereken asgari eðitim, iþ tecrübesi, teknik donanýmý ve kapasitesi, mali durumu, idari yapýsý ve personel þartlarý
ile niteliklerine; yapý müteahhitlerinin faaliyetlerinin denetlenmesine, kayýtlarýnýn tutulmasýna ve deðerlendirilmesine; mimar ve mühendis unvanlý þantiye þefi çalýþtýrýlmasý mecburi ve yapý
müteahhidi olmaksýzýn da yapýlmasý mümkün olan yapýlara; þantiye þeflerine, yapým ve denetim iþlerinde istihdam edilecek fen adamlarýna ve yetki belgeli ustalara iliþkin usul ve esaslar ile diðer
hususlar, Milli Eðitim Bakanlýðý, Çalýþma ve Sosyal Güvenlik Bakanlýðý, Mesleki Yeterlilik Kurumu, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliði, Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Konfederasyonu, Türk Mühendis ve
Mimar Odalarý Birliðinin görüþleri alýnarak,”
MADDE 4 –3194 sayýlý Kanuna aþaðýdaki geçici maddeler eklenmiþtir.
“GEÇÝCÝ MADDE 12- Bu Kanunun 44 üncü maddesinin (I) numaralý fýkrasýnýn (e) bendinde öngörülen konulara iliþkin yönetmelik bir yýl içinde yürürlüðe konulur.
GEÇÝCÝ MADDE 13- Bu maddenin yürürlüðe girmesinden sonra inþaat, tesisat, elektrik, sýva ve benzeri branþlarda yetki belgesi almak isteyenlerden, hangi branþta iþ yaptýklarýný
belgeleyenlere usta olduklarýný gösterir geçici yetki belgesi verilir. Bu belgeler 1/1/2012 tarihinden itibaren sürekli yetki belgesine dönüþtürülür.”
MADDE 5 –13/12/1983 tarihli ve 180 sayýlý Bayýndýrlýk ve Ýskan Bakanlýðýnýn Teþkilat ve Görevleri Hakkýnda Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinin mülga (g) bendi aþaðýdaki
þekilde yeniden düzenlenmiþ, (i) bendi aþaðýdaki þekilde deðiþtirilmiþ ve (j) bendinde yer alan “sicillerini” ibaresi “kayýtlarýný” olarak deðiþtirilmiþtir.
“g) Türkiye Coðrafi Bilgi Sisteminin oluþturulmasýna, iyileþtirilmesine ve iþletilmesine dair iþ ve iþlemleri yapmak, yaptýrmak, yaygýn olarak kullanýlmasýný teþvik etmek,”
“i) Gerçek kiþilerin, özel hukuk tüzel kiþilerinin ve kamu kurum ve kuruluþlarýnýn yurt içindeki inþaat ve tesisat dahil yapým iþlerini üstlenmek isteyen ve mevzuatta belirlenen
nitelikleri taþýyan gerçek kiþilere ve özel hukuk tüzel kiþilerine idarelerce tutulan kayýtlarýný da deðerlendirerek yapý müteahhitliði yetki belgesi vermek,”
MADDE 6 –180 sayýlý Kanun Hükmünde Kararnamenin 12 nci maddesinin (h) bendi aþaðýdaki þekilde deðiþtirilmiþtir.
“h) Gerçek kiþilerin, özel hukuk tüzel kiþilerinin ve kamu kurum ve kuruluþlarýnýn yurt içindeki harita ve plan iþleri ile inþaat ve tesisat dahil yapým iþlerini üstlenmek isteyen,
ilgili mevzuatýnda belirlenen nitelikleri taþýyan gerçek kiþilere ve özel hukuk tüzel kiþilerine; tutulan kayýtlarý da dikkate alarak yetki belgesi vermek, bu faaliyetler ile etüt, proje, kontrollük
ve müþavirlik iþleri ile ilgili olarak yurt dýþýnda müteahhitlik hizmeti verenler hakkýnda gerekli iþ ve iþlemleri yapmak, ilgililerin kayýtlarýný tutup deðerlendirmek ve belge vermek,”
MADDE 7 –Bu Kanunun;
a) 1 inci maddesi ile deðiþtirilen 3194 sayýlý Kanunun 28 inci maddesinin sekizinci fýkrasýnýn son cümlesinde yer alan “inþaat ve tesisat iþlerinde yetki belgesi olmayan usta
çalýþtýramaz” hükmü ile dokuzuncu fýkrasýnýn müteahhitlere yetki belgesi verilmesine iliþkin hükümleri 1/1/2012 tarihinde,
b) Diðer hükümleri yayýmý tarihinde,
yürürlüðe girer.
MADDE 8 –Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
16/12/2009
|
