|
Saðlýk Bakanlýðýndan:
HEMÞÝRELÝK YÖNETMELÝÐÝ
BÝRÝNCÝ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanýmlar
Amaç
MADDE 1 –(1) Bu Yönetmeliðin amacý; saðlýk hizmeti sunulan kurum ve kuruluþlarda görev yapan hemþirelerin
çalýþma alanlarýna, pozisyonlarýna ve eðitim durumlarýna göre görev, yetki ve sorumluluklarýný belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 –(1) Bu Yönetmelik, kamu ve özel tüm saðlýk kurum ve kuruluþlarýnda ve hemþirelik hizmetleri sunulan
diðer alanlarda görev yapan hemþireleri kapsar.
Dayanak
MADDE 3 –(1) Bu Yönetmelik 25/2/1954 tarihli ve 6283 sayýlý Hemþirelik Kanununun 4 üncü maddesine dayanýlarak
hazýrlanmýþtýr.
Tanýmlar
MADDE 4 –(1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlýk: Saðlýk Bakanlýðýný,
b) Hemþire: 6283 sayýlý Hemþirelik Kanununa göre hemþirelik mesleðini icra etmeye yetkili saðlýk personelini,
c) Hemþirelik tanýlama süreci: Bireyin muhtemel veya mevcut saðlýk sorununa yönelik olarak, hemþirelik hizmetleri
çerçevesinde bakýma en uygun yaklaþýmý belirlemeyi mümkün kýlan durum deðerlendirmesini,
ç) Kanun: 25/2/1954 tarihli ve 6283 sayýlý Hemþirelik Kanununu,
d) Baþhemþire: Kurum ve kuruluþlarda hemþirelik hizmetlerini en üst düzeyde temsil eden hemþireyi,
e) Uzman hemþire: Mesleðiyle ilgili lisansüstü eðitim alarak uzmanlaþan ve diplomasý Bakanlýkça tescil edilen
hemþireyi,
f) Yetki belgesi: Hemþirelerin meslekleriyle ilgili özellik arz eden birim ve alanlarda ilgili mevzuatýnda düzenlenen
hizmet içi eðitim çalýþmalarý neticesinde Bakanlýkça tanzim olunan belgeyi,
ifade eder.
ÝKÝNCÝ BÖLÜM
Hemþirelik Hizmetlerinin Kapsamý, Hemþirelerin Görev, Yetki ve Sorumluluklarý
Hemþirelik hizmetlerinin kapsamý
MADDE 5 –(1) Hemþirelik hizmetleri aþaðýdaki hususlarý kapsar:
a) Birey, aile, grup ve toplumun saðlýðýnýn geliþtirilmesi, korunmasý, hastalýk durumunda iyileþtirilmesi ve yaþam
kalitesinin artýrýlmasý amacýyla hemþirenin yerine getirdiði bakým verme, hekimce hazýrlanan týbbî taný ve tedavi planýnýn oluþturulmasý ve uygulanmasý, güvenli ve saðlýklý bir çevre oluþturma,
eðitim, danýþmanlýk, araþtýrma, yönetim, kalite geliþtirme, iþbirliði yapma ve iletiþimi saðlama rolleri,
b) Mesleki eðitimle kazanýlan bilgi, beceri ve karar verme yeteneklerini kullanarak, insanlara yaþadýklarý ve çalýþtýklarý
her ortamda doðum öncesinden baþlayarak yaþamýn tüm evrelerinde meslek standartlarý ve etik ilkeler çerçevesinde sunduðu hemþirelik bakýmý,
c) Hemþirelik hizmetlerinin ve bu hizmetlerden sorumlu insan gücü kaynaklarýnýn, diðer kaynaklarýn ve bakým ortamýnýn
yönetimi ile risk yönetimini.
Hemþirelerin görev, yetki ve sorumluluklarý
MADDE 6 –(1) Hemþireler;
a) Her ortamda bireyin, ailenin ve toplumun hemþirelik giriþimleri ile karþýlanabilecek saðlýkla ilgili ihtiyaçlarýný
belirler ve hemþirelik tanýlama süreci kapsamýnda belirlenen ihtiyaçlar çerçevesinde hemþirelik bakýmýný kanýta dayalý olarak planlar, uygular, deðerlendirir ve denetler.
b) Verilen hemþirelik bakýmýnýn kalitesini ve sonuçlarýný deðerlendirir, hizmet sunumunda bu sonuçlardan yararlanarak
gerekli iyileþtirmeleri yapar ve sonuçlarý ilgili birime iletir.
c) Týbbî taný ve tedavi planýnýn uygulanmasýnda; hekim tarafýndan, acil durumlar dýþýnda yazýlý olarak verilen tedavileri
uygular, hastada beklenmeyen veya ani geliþen durumlar ile acil uygulanmasý gereken taný ve tedavi planlarýnda müdavi hekimin þifahi týbbi istemini kabul eder. Bu süreçte hasta ve çalýþan güvenliði
açýsýndan gerekli tedbirleri alýr.
ç) Hastaya lüzumu halinde uygulanmak üzere hekim tarafýndan reçete edilen týbbî talepleri bilimsel esaslara göre belirlenen
saðlýk bakým, taný ve tedavi protokolleri doðrultusunda yerine getirir.
d) Týbbi taný ve tedavi iþlemlerinin hizmetten faydalanana zarar vereceðini öngördüðü durumlarda, müdavi hekim ile durumu
görüþür, hekim iþlemin uygulanmasýnda ýsrar ederse durumu kayýt altýna alarak hekimin yazýlý talebi üzerine söz konusu iþlemi uygular.
e) Týbbî taný ve tedavi giriþimlerinin hasta üzerindeki etkilerini izler, istenmeyen durumlarýn oluþmasý halinde gerekli
kayýtlarý tutarak hekime bildirir ve gerekli önlemleri alýr.
f) Görevi teslim alacak hemþire gelmeden ve gerekli bilgiyi hasta baþýnda sözlü ve yazýlý olarak teslim etmeden ve doðal
afet, toplu kazalar gibi olaðanüstü durumlarda ise hemþireye olan ihtiyaç ortadan kalkmadan kurumdan ayrýlamaz.
g) Hemþirelikle ilgili eðitim, danýþmanlýk, araþtýrma faaliyetlerini yürütür. Mesleði ile ilgili bilimsel etkinliklere
katýlýr. Toplumun, öðrenci hemþirelerin, saðlýk çalýþanlarýnýn ve adaylarýnýn eðitimine destek verir ve katkýda bulunur.
h) Saðlýk hizmetlerinin verildiði tüm alanlarda etkin bir þekilde görev alýr, oluþturulan saðlýk politikalarýnýn
yürütülmesinde, mevzuat çerçevesinde karar mekanizmalarýna katýlýr.
ý) Hizmet sunumunda, hizmetten faydalananlarýn bireysel farklýlýklarýný kabul ederek, insan onurunu, mahremiyetini ve
kültürel deðerlerini azami ölçüde göz önünde bulundurur.
i) Tüm uygulamalarýný kayýt altýna alýr.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Uzman Hemþire ve Yetki Belgesine Sahip Hemþireler
Uzman hemþire
MADDE 7 –(1) Lisans mezunu hemþirelerden; yurtiçinde hemþirelik anabilim dallarýnda ve bunlarýn altýnda açýlan
lisansüstü eðitim programlarýndan mezun olan ve diplomalarý Bakanlýkça tescil edilen hemþireler ile yurtdýþýnda bu programlardan mezun olup, diplomalarýnýn denklikleri onaylanan ve diplomalarý
Bakanlýkça tescil edilen hemþireler alanlarýnda uzman hemþire olarak çalýþýrlar.
(2) Uzman hemþireler, temel hemþirelik rollerinin yaný sýra uzmanlýðýný yaptýðý alana yönelik klinik bilgi, beceri, saðlýk
araþtýrmalarý, danýþmanlýk hizmetleri, saðlýk eðitim hizmetlerinin programlanmasý, uygulanmasý ve deðerlendirilmesinde sorumluluk alýr, uygular ve deðerlendirir.
Yetki belgesine sahip hemþireler
MADDE 8 –(1) Hemþirelik mesleði ile ilgili özellik arz eden birim ve alanlarda yetki belgesine sahip ve bu
alanlara iliþkin hemþirelik bakým hizmetlerinden sorumlu hemþiredir.
(2) Yetki belgesine sahip hemþirelerin görev, yetki ve sorumluluklarý, sahip olduklarý yetki belgeleri ve çalýþtýklarý
özellikli alana göre Bakanlýkça düzenlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Hemþirelik Hizmetlerinin Yönetimi ve Organizasyonu
Baþhemþire
MADDE 9 –(1) Baþhemþire olabilmek için hemþirelikte en az lisans eðitimine sahip olmak gerekir. Ancak
kurum/kuruluþta, hemþirelikte lisans eðitimine sahip hemþire bulunmamasý halinde diðer hemþirelerden de görevlendirme yapýlabilir.
(2) Baþhemþire baðlý olduðu kurum/kuruluþ üst amirine karþý sorumlu olarak:
a) Hemþirelik hizmetlerinin planlanmasýný, yürütülmesini, deðerlendirilmesini, geliþtirilmesini ve kayýt altýna alýnmasýný
saðlar.
b) Hemþirelik hizmetleri organizasyonu doðrultusunda görevli hemþirelerin mevzuata ve meslek ilkelerine uygun olarak görev
yapmalarýndan, hemþirelik hizmetlerinin etkin ve verimli sunumundan sorumludur. Ýstenmeyen olaylar ve hatalý hemþirelik uygulamalarýný önleyici tedbirleri alýr, meydana gelen menfi olaylarýn kaydýnýn
tutulmasýný ve bildirilmesini saðlar.
c) Hemþirelik hizmetlerinde istihdam edilen personeli ilgili birimlere görevlendirir ve göreve uyumunu saðlar. Hizmet
birimlerinde görevlendirilecek hemþirelerin sayýsýný ve niteliðini belirler.
ç) Hemþirelik hizmetleri ile ilgili tüm kayýt sistemlerinin ve Ek-1’deki formlarýn geliþtirilmesini ve düzenli olarak
kullanýlmasýný saðlar.
d) Hemþirelerin bilgi ve deneyimlerini göz önünde bulundurarak görev daðýlýmlarýnýn ve çalýþma çizelgelerinin yapýlmasýný,
izlenmesini saðlar ve onaylar. Göreve yeni baþlayan hemþireler için uyum eðitimi, görevdeki hemþireler için hizmet içi eðitim programlarýnýn planlanmasý, uygulanmasý ve deðerlendirilmesini
saðlar.
e) Öðrenci hemþirelerin eðitimi için uygun çalýþma ortamýný oluþturur, öðretim elemanlarý ile iþbirliði yaparak
okul-hastane iþbirliðini saðlar.
f) Hemþirelerin mesleki geliþimleri için sürekli eðitimlerini destekler.
g) Hemþirelik hizmetlerinin geliþtirilmesi için yapýlacak bilimsel araþtýrma faaliyetlerine destek olur. Hemþirelik
hizmetleri bütçesinin planlanmasýnda yer alýr.
h) Hemþirelik hizmetlerine iliþkin stratejik çalýþma planlarýný yapar ve uygulanmasýný saðlar.
ý) Hastane ve saðlýk kurumlarýnýn ilgili yöneticileriyle iþbirliði yapar.
i) Olaðanüstü durumlarda afet planlarý doðrultusunda ilgili birimlerle iþbirliði içinde, acil durum planlamalarý yapar,
protokol geliþtirir ve/veya geliþtirilmesini saðlar ve gerekli durumlarda uygulamaya koymak üzere ekibini hazýrlar.
j) Komite, konsey, yönetim kurulu toplantýlarýna üye olarak katýlýr.
(3) Gözetmen hemþire: Baþhemþirenin görevleri normal mesai dýþýnda ve resmi tatil günlerinde gözetmen hemþire tarafýndan
yürütülür. Bu hemþireler meslekte beþ yýl deneyimli, lisans mezunu hemþireler arasýndan baþhemþire tarafýndan seçilir ve görevlendirilir. Ancak, kurum/kuruluþta, hemþirelikte lisans eðitimine sahip
hemþire bulunmamasý halinde diðer hemþirelerden de görevlendirme yapýlabilir.
Sorumlu hemþire
MADDE 10 –(1) Sorumlu hemþire yatan hasta üniteleri/klinikleri, yoðun bakým üniteleri, ayaktan taný ve tedavi
birimleri, acil, evde bakým gibi alanlarda hemþirelik hizmetlerinin yerine getirilmesinde baþhemþireye karþý sorumlu olup, öncelikle ilgili alanda uzman hemþireler, yoksa üç yýl deneyimli ve
hemþirelikte lisans mezunlarý arasýndan baþhemþire tarafýndan görevlendirilir. Ancak, kurum/kuruluþta, hemþirelikte lisans eðitimine sahip hemþire bulunmamasý halinde diðer hemþirelerden de
görevlendirme yapýlabilir. Sorumlu hemþire görevlendirildiði alanda öncelikle gündüz mesai saatlerinde görev yapar.
(2) Sorumlu hemþire, servis ve ünitedeki hastalarýn bakým gereksinimlerinin hemþirelik süreci doðrultusunda belirlenmesine
ve karþýlanmasýna yönelik hemþirelik hizmetlerinin yürütülmesinden sorumludur.
(3) Sorumlu hemþire;
a) Servis/üniteye yeni baþlayan hemþirelerin uyumunu saðlar. Hemþirelerinin mesleki geliþimlerinde, hasta bakýmýnda
rehberlik ve danýþmanlýk yapar, iþ doyumu ve motivasyonu yükseltici düzenlemeler yapar. Eðitim hemþiresi ile iþbirliði yaparak hemþirelerin eðitim gereksinimlerine yönelik önerilerde bulunur. Hizmet
içi eðitim programlarýna katýlýr ve ünite/servis hemþirelerinin katýlmalarýný saðlar.
b) Hastalarýn tedavi planlarýnýn güvenli bir þekilde uygulanmasýný, eczane tarafýndan kliniðe gönderilen ilaçlarýn güvenli
bir þekilde kullanýmýný ve korunmasýný saðlar.
c) Hastanýn muayene ve tedavi giriþimleri sýrasýnda ilgili hemþirelik iþlevlerinin yerine getirilmesini saðlar.
ç) Kurum politikalarý doðrultusunda hemþirelerin geliþimi için performans deðerlendirmelerini yapar, geri bildirimde
bulunur.
d) Kendisine baðlý hemþirelerin özlük iþleri ve haklarý ile ilgili konularda servis/ünite içinde gerekli düzenlemeleri
saðlar.
e) Hemþirelerin çalýþma çizelgelerini ve izinlerini düzenler, baþhemþirenin onayýna sunar.
f) Servis/ünitenin fiziksel yapýsý ve donanýmý konusunda yönetime önerilerde bulunur.
g) Hastalarý bakým gereksinimlerine göre sýnýflayarak uygun oda ve yatak ayýrýmýný yapar.
h) Ýlgili birimlerle koordinasyonu saðlar.
ý) Hasta ile ilgili vizit, kurul ve konseylere katýlarak bilgi alýþveriþinde bulunur.
i) Öðrenci hemþirelerin eðitiminde uygun eðitim ortamýný saðlar.
BEÞÝNCÝ BÖLÜM
Son Hükümler
Düzenleme yetkisi
MADDE 11 –(1) Bakanlýk, bu Yönetmeliðin uygulanmasýný saðlamak üzere her türlü alt düzenlemeyi yapmaya
yetkilidir.
Yürürlük
MADDE 12 –(1) Bu Yönetmelik yayýmý tarihinde yürürlüðe girer.
Yürütme
MADDE 13 –(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Saðlýk Bakaný yürütür.
Ekler için týklayýnýz.
|
